Bệnh mù màu còn gọi là bệnh rối loạn màu sắc, là một bệnh bẩm sinh có tính di truyền gen lặn trên nhiễm sắc thể (NST) giới tính X. Hiện nay y học chưa có cách nào chữa được bệnh mù màu, tuy nhiên có thể chẩn đoán trước sinh.

Võng mạc của mắt có chức năng cảm nhận và phân tích các phổ màu và truyền thông tin lên não để xử lý, giúp chúng ta phân biệt màu này với màu khác. Sự phân tích màu sắc chủ yếu do các tế bào hình nón tập trung ở hố trung tâm của võng mạc đảm nhận. Có 3 nhóm tế bào hình nón đảm nhận việc phân tích màu sắc: Nhóm tế bào nón đáp ứng tốt với ánh sáng có bước sóng dài là ánh sáng đỏ; Nhóm tế bào nón đáp ứng tốt với ánh sáng có bước sóng trung bình là ánh sáng màu xanh lá cây; Nhóm tế bào nón đáp ứng tốt với ánh sáng trung bình là ánh sáng màu xanh dương. Khi bị tổn thương 1 trong 3 nhóm hoặc hơn các tế bào hình nón ở võng mạc, người bệnh sẽ bị mù màu.

Bệnh rối loạn màu sắc

Bệnh mù màu còn gọi là bệnh rối loạn màu sắc, hay còn được gọi là bệnh Dalton, là một bệnh bẩm sinh có tính di truyền gen lặn trên NST giới tính X. Điều này giải thích nam giới bị mù màu nhiều hơn nữ giới vì NST giới tính ở nữ là XX, ở nam là XY. Nếu người nam nhận được NST X mang gen lặn (gây kiểu hình mù màu) từ mẹ thì sẽ bị mù màu, do trên NST Y không có gen tương đồng. Còn người nữ nếu chỉ nhận một NST X mang gen lặn mù màu từ bố hoặc mẹ thì không bị mù màu do gen trội trên NST X còn lại lấn át. Như vậy, người nữ chỉ bị mù màu khi cặp NST XX mang đồng hợp gen lặn quy định tính trạng mù màu. Tuy nhiên, mù màu cũng có thể do nguyên nhân ngoài di truyền như: sang chấn, chấn thương vùng đầu, dùng thuốc hoặc hóa chất làm rối loạn màu sắc (ethambutol, disulfua carbon, styrene…), đau đầu migrain, bệnh tiểu đường, tăng nhãn áp, thoái hóa điểm vàng, nghiện rượu mạn tính, thiếu máu hồng cầu hình liềm…

Người bị bệnh mù màu không có khả năng phân biệt các màu sắc với nhau. Tùy theo mức độ, mù màu mức độ nhẹ (khuyết sắc) thì thường không phân biệt được màu xanh lục và màu đỏ, xanh da trời và màu vàng. Mù màu mức độ nặng là hoàn toàn không phân biệt được giữa các màu với nhau. Bệnh mù màu tuy không phải là một bệnh trầm trọng nhưng lại ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc của người bệnh. Người bệnh sẽ gặp khó khăn khi tham gia giao thông, làm các công việc đòi hỏi phân biệt màu sắc như vẽ, trang trí, nhuộm, in…

Hiện nay y học chưa có cách nào chữa được bệnh mù màu, tuy nhiên có thể chẩn đoán trước sinh. Các nhà khoa học hy vọng có thể tìm ra một loại thiết bị quang học đặc biệt dùng đeo như một loại kính mắt có khả năng giúp cho người mù màu có thể phân biệt được màu sắc, cải thiện cuộc sống. Hy vọng với sự phát triển của khoa học về gen, các phương pháp điều trị mới thông qua điều trị gen sẽ mang lại hiệu quả trong điều trị bệnh mù màu.

Để phòng tránh phần nào bệnh mù màu cần phải:

  • Kiểm tra sức khỏe, bộ NST trước khi lập gia đình để tránh con cái sau này mắc bệnh.
  • Bảo vệ mắt, không tiếp xúc hóa chất.
  • Cẩn thận tránh các chấn thương vùng mắt và vùng đầu, dễ gây tổn thương thị giác.
  • Sử dụng các thuốc phải có chỉ định của bác sĩ, không được phép tự sử dụng.

Theo Suckhoegiadinh.edu.vn