BÉO PHÌ CÓ THỂ GÂY BỆNH GÌ?

Béo phì – căn bệnh thế kỷ này có liên quan đến nhiều căn bệnh khác nhau như tăng huyết áp, tiểu đường, thoái hóa cột sống, vữa xơ động mạch, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, bệnh tiêu hóa, xơ gan, viêm phổi, viêm túi mật, giãn tĩnh mạch, lâu lành vết thương, thông phong, hiếm muộn và hay gặp nhiều tai nạn bất thường khác.

Người béo phì thường hay mau mệt, hụt hơi thở, thiếu sức sống, đau nhức xương thịt, khả năng chông cự vổi các tác nhân gây bệnh cũng bị suy giảm.

BÉO PHÌ VÀ UNG THƯ

Béo phì cũng làm tăng nguy cơ ung thư vú, tử cung, ung thư tiền liệt tuyến, ung thư đại tràng, ung thư thực quản. Nguy cơ ung thư vú tăng rất cao ở phụ nữ lên cân vào tuổi đôi mươi và vào thời kỳ mãn kinh.

Thừa cân đồng nghĩa với tăng nguy cơ ung thư vú, u bướu ung thư có chứa nhiều estrogen. Chất béo trong cơ thể lưu trữ estrogen rất tốt do đó nếu bạn thu nạp nhiều chất béo, lượng estrogen sẽ vượt quá mức bình thường.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ trung niên gồm: Gia đình có người từng bị ung thư vú (nguy cơ tăng gấp 3-5 lần), béo phì (nguy cơ cao gấp 3 lần), không cho con bú sữa mẹ hoặc không sinh con, có con đầu lòng quá muộn, dậy thì sớm và mãn kinh muộn.

Ung thư nội mạc tử cung là bệnh thường gặp ở phụ nữ béo phì, cao huyết áp, tiểu đường hoặc có tiền căn vô sinh, rối loạn kinh nguyệt.

hau-qua-ma-benh-beo-phi-gay-ra-nguy-hiem-nhu-the-nao

ở phụ nữ mãn kinh, các nguy cơ ung thư túi mật, ung thư vú và tử cung tăng lên ở những người béo phì, còn ở nam giới béo phì bệnh ung thư thận và tuyến tiền liệt hay gặp hơn.

BÉO PHÌ LÀM GIẢM TUỔI THỌ

Một nghiên cứu được tiến hành trên 102.400 phụ nữ Mỹ ở độ tuổi 24-44 cho thấy những người béo phì từ tuổi mười tám có nguy cơ chết sớm nhiều gấp ba lần so với người bình thường. Trong tổng số 710 người chết trong mười hai năm theo dõi, có 258 trường hợp chết do các bệnh ung thư, 55 trường hợp chết do các bệnh tim mạch, 124 trường hợp chết vì các bệnh tật khác. Các nhà khoa học nhận ra rằng, người nào bị thừa cân thời trẻ thì nguy cơ chết sớm cao hơn những người khác.

BÉO PHÌ VÀ BỆNH TIM MẠCH

Theo thống kê của US-CDC từ năm 1999-2003 có khoảng 1.200 trường hợp tử vong được coi là do nguyên nhân có liên quan đến thời tiết nóng. Báo cáo này không nghiên cứu rủi ro vì yếu tố béo phì nhưng nhận định là bệnh tim mạch chiếm 57% và tiểu đường 3% trong số ấy.

Theo bác sĩ Luber: “Người béo có khuynh hướng bị bệnh tim mạch nhiều hơn và béo phì là sự tập trung nhiều loại rủi ro trong một người”.

Bác sĩ Arthur Kellermann, giáo sư y khoa cấp cứu Trường Đại học Emory ở Atlanta cho biết: “Ai cũng có thể bị nguy hiểm qua những đợt thời tiết nóng nhưng người béo mập hãy nên đề phòng nhiều hơn”.

BÉO PHÌ VÀ TĂNG HUYT ÁP

Rất nhiều kết quả nghiên cứu chứng minh sự liên hệ nhân quả giữa béo phì và huyết áp cao.

Người béo có nguy cơ bị cao huyết áp hơn người không béo từ hai tối sáu lần. Theo một vài nghiên cứu thì có tới 60% người tăng huyết áp đều mắc căn bệnh béo phì.

Lý do là khi ta béo thì trái tim phải làm việc liên tục nhiều hơn để cung cấp đả máu cho khối lượng tế bào lớn hơn của cơ thể. Một lý do nữa là người béo dễ bị tiểu đường týp 2, mà tiểu đường là một trong nhiều nguy cơ đưa tới cao huyết áp. Do đó, giảm cân thường là bước đầu trong việc trị cao huyết áp ở người béo.

BÉO PHÌ VÀ XƠ VỮA ĐỘNG MẠCH

Béo phì được coi như làm tăng cholesterol, tăng huyết áp và là nguy cơ đưa tới bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim.

Giảm tổng số calo tiêu thụ, giảm muối, tăng vận động cơ thể là những phương thức hữu hiệu để giảm cân, Bớt béo phì cũng giảm cholesterol, giảm tiểu đường và cuối cùng là giảm các nguy cơ bệnh tim mạch.

Nhiều nghiên cứu cho thấy hàm lượng cholesterol trong máu và huyết áp tăng lên theo mức độ béo và khi cân nặng giảm sẽ kéo theo giảm huyết áp và cholesterol.

BÉO PHÌ GÂY ĐAU LƯNG, THOÁI HÓA CỘT SỐNG

Có khoảng từ 75-85% dân chúng bị đau nhức thắt lưng ít nhất một vài lần trong cuộc đời. Đây là nguyên nhân thứ hai làm cho người bệnh phải đi khám bệnh. Thường gặp nhất ở lứa tuổi từ bốn lăm tới sáu tư, nhiều hơn ở nam giới, ở Mỹ, hàng năm có trên 65 triệu người bị đau lưng và là nguyên nhân thông thường khiến người bệnh phải giới hạn một số sinh hoạt trong ngày.

Xương sống được coi là cột trụ nâng đỡ toàn bộ cơ thể. Khi trọng lượng cơ thể càng cao, áp lực tác động lên cột sống, đĩa đệm càng lớn. Vì vậy, khí mắc bệnh béo phì lâu ngày, có thể gây ảnh hưởng nhiều đến cột sống, gây thoái hóa cột sống và đĩa đệm. Thậm chí, nguy cơ gãy xương cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào nếu hệ thống xương khớp của bạn không đủ sức làm đúng chức năng của nó.

BÉO PHÌ VÀ TIỂU ĐƯỜNG

Trong 80% người bệnh tiểu đường týp 2 đều là những người mắc bệnh béo phì. Béo phì thường đi kèm với tình trạng kháng insulin, một yếu tố liên quan chặt chẽ với bệnh đái tháo đường. Càng béo phì thì tình trạng kháng insulin càng nặng. Kháng insulin hiện được xem là nguyên nhân chính dẫn đến các rối loạn về nội tiết và khả năng sinh sản của phụ nữ bị béo phì. Khi người bệnh giảm cân, tình trạng kháng insulin sẽ được cải thiện.

Một cuộc nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng trong vòng mười lăm năm qua, bệnh tiểu đường týp 2, là loại mà người lớn hay mắc, thì bây giờ lại gia tăng nơi trẻ em trên toàn thế giới. Theo David McAlary thì sự gia tăng này có nghĩa là bệnh béo phì trên toàn thế giới đang ngày càng lan tràn.

Các nghiên cứu trên Tập san Nhi khoa cho thấy là tỉ lệ mắc tiểu đường týp 2 ở trẻ em cũng nhiều hơn trước. Nhiều đến độ bác sĩ Zeitler đã phải thốt lên như sau: “Lẽ ra trẻ em không thể mắc bệnh này”.

Bác sĩ Philip Zeitler thuộc Trường Đại học Colorado, là một trong những chuyên viên tham gia cuộc nghiên cứu về tiểu đường cho biết: “Tuổi tác là một yếu tố rủi ro quan trong cho bệnh tiểu đường týp 2, do đó khi một cháu bé mắc bệnh này thì cháu đó phải thuộc loại béo phì và không chịu hoạt động nhiều”.

BÉO PHÌ VÀ NGHIỆN THUC LÁ SẼ THÚC ĐY QÚA TRÌNH LÃO HÓA

Telomere vốn được xem là chìa khóa nắm giữ bí mật của quá trình lão hóa. Béo phì được coi là nguyên nhân chính do trở thành tác nhân làm cho telomere – “mũ bảo hiểm” của nhiễm sắc thể – bị ngắn lại. Tiến sĩ Tim Spector thuộc Bệnh viện St Thomas (Anh) cho biết, khi telomere bị ngắn lại do xói mòn sau mỗi lần phân chia tế bào, nhiễm sắc thể mang nó sẽ trở nên kém ổn định và dễ xảy ra đột biến.

Nguyên nhân của sự xói mòn chính là tình trạng stress oxy hóa (Oxidative stress) – hậu quả của bệnh béo phì và hút thuốc lá gây nên, thực chất là một dạng tổn thương của tế bào và ADN do các gốc tự do – phần tử mang điện do quá trình hóa học trong cơ thể sinh ra.

Trong nghiên cứu, Spector và các cộng sự đã so sánh chiều dài của telomere trong mẫu máu của hơn 1.000 phụ nữ tuổi từ 18 đến 76. Gần 120 người trong số này bị béo phì và hơn 200 ngươi hút thuốc lá. Người ta nhận thấy có sự suy giảm về độ dài của telomere, tương ứng với mức độ béo phì và số điếu thuốc lá.

Kết quả phân tích cho thấy, sự khác biệt giữa béo phì và gầy tương ứng với 8,8 năm tuổi thọ. Thói quen hút thuốc hay đã từ bỏ đều làm giảm 4,6 năm. Đốt một bao thuốc lá mỗi ngày trong vòng bốn mươi năm sẽ giảm 7,4 năm.

Hiện nay trên thế giối có khoảng ba mươi triệu người mắc bệnh béo phì – nguyên nhân gây gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tiểu đường, bệnh tim, đột quỵ…

Xem tiếp phần 2